ACM: transportkosten aardgas bijna 600 euro duurder in 2030

Huishoudens die aardgas blijven gebruiken, krijgen de komende jaren te maken met fors hogere transportkosten. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt dat de tarieven voor het transport van aardgas richting 2030 sterk kunnen oplopen. Voor een huishouden dat 1.000 kubieke meter gas per jaar gebruikt, kan de rekening voor gastransport daarmee bijna 600 euro per jaar hoger uitvallen. Dat meldt de autoriteit in een paper dat recent is uitgebracht.

De stijgende kosten zijn het gevolg van de energietransitie. Steeds meer huishoudens en bedrijven verlaten het aardgasnet, waardoor de kosten van de bestaande gasinfrastructuur over een steeds kleinere groep gebruikers worden verdeeld. Tegelijkertijd blijven netbeheerders kosten maken voor het beheer en onderhoud van het gasnet en voor het verwijderen van ongebruikte aansluitingen en leidingen.

“De stijgende gastransporttarieven kunnen flinke gevolgen hebben voor huishoudens en bedrijven die moeten ‘achterblijven’ op het gasnet”, zegt ACM-bestuurslid Manon Leijten. “Daarom vraagt de ACM hier nu aandacht voor.”

Een huishouden met een jaarlijks gasverbruik van 1.000 kubieke meter betaalde in 2025 ongeveer 200 euro aan transporttarieven. Dat was onderdeel van een totale gasrekening van gemiddeld 1.680 euro. Naarmate het aantal gasgebruikers verder afneemt, lopen de transportkosten per resterende gebruiker verder op.

De ACM verwacht dat dit effect de komende decennia verder doorzet. Richting 2050 kunnen de transportkosten voor een huishouden met een gasverbruik van 1.000 kubieke meter oplopen tot circa 790 euro per jaar. Dat is bijna vier keer zoveel als in 2025.

Niet iedereen kan van het gas af

De hogere transporttarieven vormen een extra financiële prikkel om aardgasgebruik af te bouwen. Maar volgens de ACM is overstappen op een alternatief niet voor iedereen direct mogelijk.

Zo kunnen bedrijven afhankelijk zijn van aardgas omdat bepaalde processen nog moeilijk te verduurzamen zijn. Voor huurders kan verduurzaming bovendien afhangen van de verhuurder. Ook de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet kan een overstap naar elektrische oplossingen bemoeilijken.

Juist deze groep kan daardoor worden geconfronteerd met hogere kosten zonder dat er op termijn een alternatief is.

Kosten gasnet blijven bestaan

De ACM stelt de maximumtarieven vast voor de netbeheerders. Daarbij geldt als uitgangspunt dat efficiënte kosten van de netbeheerders via de gastransporttarieven worden terugverdiend.

De toezichthouder kan de kosten beperkt over de tijd verdelen, maar kan niet voorkomen dat de kosten per gebruiker oplopen wanneer steeds meer partijen het gasnet verlaten. Huishoudens en bedrijven die al van het gas af zijn, kunnen volgens de ACM niet eenvoudig worden verplicht om mee te betalen aan de resterende kosten.

Een verwijderingsbijdrage voor partijen die hun gasaansluiting laten verwijderen zou de kosten voor achterblijvers kunnen beperken. De ACM vindt dat niet wenselijk, omdat daarmee de overstap van aardgas naar duurzame alternatieven financieel minder aantrekkelijk wordt.

Kabinet kan ingrijpen

Volgens de ACM hebben het kabinet en de Tweede Kamer meer mogelijkheden om de kosten anders te verdelen. Zo zou de overheid de kosten voor het verwijderen van niet-gebruikte gasleidingen en aansluitingen deels uit algemene middelen kunnen betalen.

Ook kan worden gekeken naar de verplichting om ongebruikte gasinfrastructuur daadwerkelijk te verwijderen. De discussie over de toekomstige gastransporttarieven raakt daarmee niet alleen de energierekening van huishoudens, maar ook de manier waarop Nederland de afbouw van de gasinfrastructuur wil financieren.