Landsadvocaat ziet weinig ruimte voor ruimere rol warmtegemeenschappen in Wcw

Warmtegemeenschappen krijgen binnen de Wet collectieve warmte waarschijnlijk geen extra ruimte om samen met publieke of private minderheidsaandeelhouders een warmtebedrijf te vormen. De Landsadvocaat adviseert het ministerie van Klimaat en Groene Groei dat zulke constructies Europeesrechtelijk kwetsbaar zijn.

De Wcw gaat uit van meer publieke regie op collectieve warmte. Gemeenten kunnen onder de wet een warmtebedrijf aanwijzen voor een warmtekavel. Hoofdregel is dat zo’n warmtebedrijf een publiek meerderheidsbelang heeft. Daarnaast biedt de wet ruimte om een warmtegemeenschap als warmtebedrijf aan te wijzen.

De discussie draait om de vraag of een warmtegemeenschap ook een meerderheidsbelang zou mogen houden in een warmtebedrijf waarin publieke partijen, zoals infrastructuurbedrijven of de Nationale Deelneming Warmte, een minderheidsbelang hebben. Ook is gekeken naar een variant met private minderheidsaandeelhouders.

Extra uitzondering onder druk

Volgens de Landsadvocaat is die extra ruimte juridisch niet houdbaar. De kern van het advies is dat de Wcw juist is opgebouwd rond publieke zeggenschap om publieke belangen te borgen, zoals leveringszekerheid, consumentenbescherming, betaalbaarheid en duurzaamheid. Voor warmtegemeenschappen is al een uitzondering gemaakt op dat uitgangspunt. Nog een uitzondering kan volgens het advies de juridische houdbaarheid van het verplichte publieke meerderheidsbelang aantasten.

Daarbij speelt mee dat een warmtegemeenschap volgens de Landsadvocaat niet op dezelfde manier publieke belangen kan waarborgen als een openbaar lichaam. Als de wet daarnaast toestaat dat publieke partijen slechts een minderheidsbelang hebben, kan een rechter oordelen dat de hoofdregel van publiek meerderheidsbelang inconsistent is. Dat risico geldt volgens het advies ook voor een warmtebedrijf waarin een warmtegemeenschap de meerderheid houdt en private partijen de rest van de aandelen bezitten.

Geen onderscheid tussen publiek en privaat minderheidsbelang

De Landsadvocaat ziet bovendien geen juridische rechtvaardiging om publieke minderheidsaandeelhouders wél toe te staan en private minderheidsaandeelhouders uit te sluiten. Ook dat zou volgens het advies moeilijk verdedigbaar zijn.