Nog ruim 211 miljoen euro ISDE-budget voor 2026 niet geclaimd

Van het ISDE-budget voor 2026 is begin september nog ruim 211 miljoen euro niet geclaimd. Voor dit jaar is 500 miljoen euro beschikbaar voor onder meer isolatie, warmtepompen, zonneboilers en aansluitingen op warmtenetten. Volgens de laatste cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) bedraagt de budgetclaim tot en met augustus 288,8 miljoen euro. Tegelijkertijd laten nieuwe cijfers over tien jaar ISDE zien dat particuliere woningeigenaren inmiddels voor ruim 1,5 miljoen verduurzamingsmaatregelen subsidie toegekend hebben gekregen.

De ISDE is daarmee in tien jaar uitgegroeid tot een van de belangrijkste subsidieregelingen voor het verduurzamen van bestaande woningen. Vooral glasisolatie en warmtepompen worden veel met behulp van de regeling toegepast. Samen zijn deze maatregelen goed voor ongeveer de helft van de ruim 1,5 miljoen maatregelen waarvoor sinds de start van de ISDE subsidie is toegekend.

Voor 2026 is opnieuw een aanzienlijk budget beschikbaar. Van de 500 miljoen euro was op 2 september 288,8 miljoen euro geclaimd. Rekenkundig is daarmee nog 211,2 miljoen euro niet geclaimd. Dat betekent niet dat er al 288,8 miljoen euro subsidie daadwerkelijk is verstrekt: RVO telt in de budgetclaim zowel goedgekeurde aanvragen als aanvragen die nog in behandeling zijn mee. Afgewezen aanvragen worden niet meegeteld. De cijfers uit de tienjaarsgrafieken hieronder gaan juist over maatregelen waarvoor subsidie daadwerkelijk is toegekend.

Sterke groei sinds energiecrisis

De ontwikkeling over de afgelopen tien jaar laat zien dat het gebruik van de ISDE vooral vanaf 2022 sterk is toegenomen. De energieprijzen liepen dat jaar sterk op als gevolg van de Europese energiecrisis, waardoor verduurzaming voor veel woningeigenaren financieel aantrekkelijker werd.

In 2023 volgde opnieuw een sterke stijging. Dat jaar werd voor ruim 355.000 maatregelen subsidie toegekend, bijna twee keer zoveel als een jaar eerder. Een belangrijke verandering was dat woningeigenaren vanaf 2023 ook subsidie konden krijgen voor één isolatiemaatregel. Tot dat moment moesten minimaal twee verduurzamingsmaatregelen worden gecombineerd om voor isolatiesubsidie in aanmerking te komen.

Daarmee is in de cijfers duidelijk terug te zien hoe zowel de energiecrisis als wijzigingen in de subsidieregeling het gebruik van de ISDE hebben beïnvloed. De cijfers voor 2026 geven daarbij nog geen volledig jaarbeeld.

Glas en warmtepompen domineren

Glasisolatie is over de gehele periode de meest toegepaste maatregel onder particuliere woningeigenaren. HR++-glas kan bij veel bestaande woningen relatief eenvoudig in bestaande kozijnen worden geplaatst en vormt daardoor een laagdrempelige verduurzamingsmaatregel.

Ook warmtepompen nemen een groot deel van de toegekende subsidies voor hun rekening. Hiervoor is al sinds de start van de ISDE in 2016 subsidie beschikbaar. Volgens RVO zijn warmtepompen de afgelopen jaren bovendien goedkoper geworden. De subsidiebedragen worden daarom aangepast om ze in verhouding te houden tot de daadwerkelijke investeringskosten.

Naast glas en warmtepompen wordt de ISDE gebruikt voor onder meer dak-, spouwmuur-, gevel-, vloer- en bodemisolatie, zonneboilers en aansluitingen op een warmtenet. Sinds 2026 kan onder voorwaarden ook ventilatie worden gesubsidieerd.

Grote verschillen tussen provincies

De tienjaarscijfers laten ook zien dat het gebruik van de regeling niet gelijk over Nederland is verdeeld. Noord-Brabant is koploper: meer dan 15 procent van alle maatregelen die tussen 2021 en 2026 met ISDE-subsidie zijn uitgevoerd, vond in deze provincie plaats.

Ook het bouwjaar van woningen speelt een duidelijke rol. Ongeveer één op de vijf toegekende maatregelen werd uitgevoerd bij woningen die tussen 1961 en 1980 zijn gebouwd. Juist deze woningvoorraad biedt vaak nog veel mogelijkheden voor aanvullende isolatie en verduurzaming.

Gemeenten krijgen grotere rol

RVO wil de komende jaren proberen meer woningeigenaren te bereiken voor wie verduurzaming financieel of praktisch moeilijker is. Daarbij richt de uitvoeringsorganisatie zich nadrukkelijker op woningen met een lager energielabel en een lagere WOZ-waarde.

Gemeenten moeten daarin een grotere rol spelen. Sinds februari 2024 kunnen zij namens woningeigenaren ISDE aanvragen en ontvangen. Het geld kan worden gecombineerd met middelen uit de Lokale Aanpak Isolatie, waardoor gemeenten bewoners bijvoorbeeld binnen een wijkaanpak kunnen ondersteunen.

Een voordeel daarvan is dat bewoners niet altijd zelf een installateur of aannemer hoeven te zoeken. Ook kan worden voorkomen dat zij eerst de volledige investering moeten voorschieten en pas later subsidie ontvangen. Inmiddels heeft RVO 21 gemeenten geholpen met een collectieve aanvraag, waarmee bijna 1.700 woningen zijn verduurzaamd.

Ondertussen is er ook voor individuele verduurzamers in 2026 nog aanzienlijke ruimte binnen de regeling. Met een budgetclaim van 288,8 miljoen euro op een totaal van 500 miljoen euro was begin september ongeveer 42 procent van het jaarlijkse ISDE-budget nog niet geclaimd.