PBL: ‘Verduurzaming warmtevoorziening blijft achter’

02.11.2022 | Actueel Jan de Wit

PBL: ‘Verduurzaming warmtevoorziening blijft achter’

Rob Jetten, minister voor Klimaat en Energie, heeft de Klimaat- en Energieverkenning 2022 (KEV) aangeboden aan de Tweede Kamer. Uit de KEV 2022, opgesteld door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), blijkt dat de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen in 2030 vermoedelijk 39 tot 50 procent lager ligt dan in het peiljaar 1990. Onvoldoende, ook stijgt het aandeel hernieuwbare warmte naar verwachting slechts van 8 procent nu naar 14 procent in 2030.

Op Prinsjesdag bood minister Jetten al een concept-Klimaatnota aan de Tweede Kamer aan, hiermee wou hij de klimaatmonitoring en de begrotingscyclus beter op elkaar laten aansluiten.

In de concept-Klimaatnota was alleen de geraamde impact opgenomen van klimaatbeleid dat al in wet- en regelgeving vastligt en van openbare beleidsplannen die per 1 mei 2022 al wel concreet zijn uitgewerkt, maar nog niet definitief zijn goedgekeurd.

Dit deel van de klimaatplannen is voor het PBL nog altijd onvoldoende uitgewerkt om een effect op emissies te kunnen berekenen, maar het kabinet schat de extra emissiereductie op minder dan 10 megaton. Ook hiermee wordt het klimaatdoel niet met voldoende zekerheid gehaald.

Over een deel van de beleidsplannen die voortvloeien uit de Europese pakketten Fit for 55 en REPowerEU wordt nog onderhandeld door de Europese Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten. Wanneer deze definitief zijn levert dit weer nieuwe opgaven én extra emissiereductie op.

Uit de concept-Klimaatnota bleek al dat de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen in 2030 vermoedelijk 39 tot 50 procent lager ligt dan in het peiljaar 1990. Dat is weliswaar een grotere verwachte reductie dan vorig jaar, toen schatte het PBL de brandbreedte op 38 tot 48 procent, maar het komt nog altijd tekort voor de doelstelling uit het regeerakkoord van minimaal 55 procent emissiereductie in 2030, en bij voorkeur zelfs 60 procent.

Het verschil met de kabinetsstreefwaarde van 55 procent emissiereductie in 2030, ten opzichte van het eerdere doel van 49 procent reductie, bedraagt 12 tot 36 megaton CO2-equivalenten. De restopgave voor het richtdoel van 60 procent emissiereductie in 2030 is 23 tot 48 megaton.

Een deel van de nog niet uitgewerkte plannen uit het Coalitieakkoord kan in 2030 voor 5 à 6 megaton extra emissiereductie zorgen. Hieronder vallen maatwerkafspraken met grote uitstoters, productie van groene waterstof in de industrie, normering van de hybride warmtepomp, prestatieafspraken met woningcorporaties en verduurzaming van maatschappelijk vastgoed.

Energiebesparing en hernieuwbare warmte lopen nog onvoldoende
Ondanks een lager energieverbruik in 2030 zal Nederland de twee Europese doelen uit de Europese Energie Efficiëntie Richtlijn “niet of ternauwernood” halen. Wel is het kabinet nog in onderhandeling over de uitwerking van Fit for 55 en REPowerEU, wat ook kan leiden tot het verhogen van de doelen voor energiebesparing.

Het aandeel hernieuwbare warmte stijgt naar verwachting slechts van 8 procent nu naar 14 procent in 2030. Dit groeitempo ligt beduidend lager dan wat de Europese Hernieuwbare Energie Richtlijn voorschrijft.

De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) presenteert mede daarom een voorstel om de doorlooptijden van duurzame energieprojecten te verminderen. De NVDE pleit voor een tijdsnorm van twee jaar voor alle procedures bij projecten voor de energietransitie. Overheden krijgen één jaar voor vergunningverlening, daarna heeft de initiatiefnemer automatisch een vergunning.

“We hebben snel extra actie nodig, want 2030 is over minder dan honderd maanden”, zegt NVDE- voorzitter Olof van der Gaag. “Het lukte dit jaar om in no time een LNG-terminal uit de grond te stampen in Groningen. Laten we nu doorstampen met duurzame energieprojecten met draagvlak. Dan slaan we twee vliegen in één klap: we halen de klimaatdoelen en worden onafhankelijker van Russisch gas.”

Het extra besparingspotentieel met duurzame energie is behoorlijk
Ook heeft de NVDE tien voorstellen uitgewerkt om 10 procent extra CO2-reductie richting 2030 te realiseren. Met een zakelijke verplichting om elektrisch te leasen en een vergroening van de mobiliteitsbelastingen denkt de NVDE elektrische mobiliteit dusdanig aan te moedigen dat dit 4 megaton CO2-reductie extra op kan leveren.

Door het groeiplafond voor wind- en zonne-energie te schrappen, waarvoor al een motie is aangenomen, en de SDE++ open te stellen voor regelbare CO2-vrije elektriciteitsproductie, zoals met de inzet van waterstof in gascentrales, zou er een extra 6 megaton CO2-reductie kunnen plaatsvinden in de elektriciteitssector.

In de gebouwde omgeving hoopt de NVDE dat huishoudens massaal worden gestimuleerd om zelf te gaan verduurzamen, eventueel met fixbrigades en energiecoaches. Hiervoor moet ook het budget voor duurzame warmtebronnen in warmtenetten worden verdubbeld en schone biomassa worden toegelaten in de SDE++. Dit zou nog eens 3 megaton CO2 kunnen schelen.

Ten slotte is er een extra Industriële reductieruimte van 11 megaton CO2. Dit kan worden bereikt door de maatwerkafspraken te concretiseren, de aangekondigde norm voor elektrische boilers naar elektrische warmtepompen uit te breiden, de energiebesparingsplicht een verduurzamingsplicht te maken, serieus werk te maken van de voorgenomen 8 gigawatt groene waterstof en dit binnen een duidelijk kader te stimuleren.

Bedrijvenregister

Agenda

Event: Congres Bodemenergie ‘Strategische samenwerking: bouwen aan een duurzame toekomst!’

Logo Branchevereniging Bodemenergie
1 december 2022
12:00-18:00
Beeld & Geluid

Branchevereniging Bodemenergie

Lees verder

Training: Basistraining Strategisch Omgevingsmanagement Geothermieprojecten

1 december 2022
08:45 - 17:00

Geothermie Nederland

Lees verder

Seminar: Seminar BioWKK: Duurzame gassen terug van weggeweest

1 december 2022
12:30-17:00
InVesta Expertise Centrum

Projectgroep Biomassa & WKK

Lees verder

Webinar: Uptempo! Lunchwebinar Innovatieve warmtenetten haalbaarder en betaalbaarder

5 december 2022
Online

Topsector Energie

Lees verder

Volledige agenda

Wekelijks op de hoogte blijven van de beste analyses en de nieuwste producten?
Meld u nu aan voor de nieuwsbrief!

Registreer nu