Tot 80 procent van de woningen kan zonder zwaardere netaansluiting elektrificeren

Huishoudens die hun woning willen verduurzamen, krijgen steeds vaker te maken met een vol elektriciteitsnet. Vanaf 1 juli 2026 komen aanvragen voor een zwaardere netaansluiting in veel regio's op een wachtlijst terecht. Toch blijkt uit het rapport ‘Kansen achter de meter’ dat dit niet voor iedere woning een probleem hoeft te zijn. Volgens de onderzoekers kan ongeveer 70 tot 80 procent van de Nederlandse woningen volledig elektrificeren zonder dat de bestaande aansluiting verzwaard hoeft te worden.

Het onderzoek is uitgevoerd door De Stroomversnelling in opdracht va het ministerie Economische Zaken en Klimaat. Voor het onderzoek analyseerden de onderzoekers de energiegegevens van ongeveer 400 woningen die volledig elektrisch zijn. Uit de resultaten blijkt dat een gemiddelde woning bij een buitentemperatuur van -10 graden een warmteverlies heeft van ongeveer 3 kilowatt_thermisch. Daardoor kan het merendeel van de woningen volgens het onderzoek zonder netverzwaring worden geëlektrificeerd.

Volgens de onderzoekers kan een woning met een warmteverlies tot 5 kilowatt_thermisch meestal volledig elektrificeren met een bestaande 1x25 ampère aansluiting. Bij een 1x35 ampère aansluiting ligt die grens rond de 7 kilowatt_thermisch. Dat betekent dat een groot deel van de Nederlandse woningen zonder netverzwaring kan overstappen op een warmtepomp. Vooral kleinere en goed geïsoleerde woningen blijven binnen deze grenzen. Bij grotere of minder goed geïsoleerde woningen ligt het warmteverlies vaak hoger waardoor een zwaardere aansluiting of extra isolatiemaatregelen eerder nodig zijn.

Laadpalen zorgen voor veel verzwaringsaanvragen

Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat een laadpaal veel invloed kan hebben op het totale elektriciteitsverbruik van een woning. Vooral wanneer meerdere apparaten tegelijkertijd worden gebruikt, kan de belasting van de aansluiting oplopen. De onderzoekers adviseren daarom het gebruik van een load balancer. Dit systeem stemt het laadvermogen van de elektrische auto automatisch af op het overige stroomverbruik in de woning, waardoor de beschikbare capaciteit beter wordt benut.

Volgens het rapport vragen jaarlijks tussen de 150.000 en 200.000 huishoudens een zwaardere netaansluiting aan. Ongeveer 50.000 tot 70.000 van deze aanvragen zijn bedoeld voor een laadpaal. De overige aanvragen hebben onder meer te maken met warmtepompen en andere verduurzamingsmaatregelen. De onderzoekers denken dat een aanzienlijk deel van deze huishoudens mogelijk zonder netverzwaring verder kan, mits de woning voldoende is geïsoleerd en de installaties goed op elkaar zijn afgestemd.

Meeste woningen op 1 fase

Verder blijkt uit het onderzoek dat ongeveer 5 miljoen huishoudens in Nederland nog een 1-faseaansluiting hebben. Een groot deel daarvan beschikt over een 1x35 ampère aansluiting, die volgens de onderzoekers voor de meeste woningen voldoende capaciteit biedt om volledig te elektrificeren. Voor huishoudens met een 1x25 ampère aansluiting kunnen aanvullende maatregelen, zoals betere isolatie of een slimme aansturing van installaties, nodig zijn.

De onderzoekers stellen dat niet alleen het warmteverlies van een woning bepalend is. Ook een slecht ingeregelde warmtepomp kan ervoor zorgen dat het stroomverbruik onnodig hoog wordt. Een goed afgestelde warmtepomp met een lage aanvoertemperatuur vraagt juist aanzienlijk minder elektrisch vermogen.

Advies voor de overheid

Het rapport doet ook verschillende aanbevelingen aan de overheid. Zo pleiten de onderzoekers voor betere informatie voor woningeigenaren over de mogelijkheden van elektrificeren met een bestaande aansluiting. Daarnaast adviseren zij om warmtepompen beter in te regelen en meer inzicht te geven in het warmteverlies van woningen. Ook vinden zij dat een verzwaring van 1x25 naar 1x35 ampère eenvoudiger zou moeten worden geregeld, omdat daarmee voor veel huishoudens al voldoende extra capaciteit beschikbaar komt.