Aardgasprijs zit rond het niveau van energiecrisis in 2023

10.04.2026 Sjoerd Rispens

De Energiemotor, een onderzoek uitgevoerd door de Autoriteit Consument en Markt (ACM), blijkt dat de prijs van aardgas met een vast contract voor een jaar met 27 procent is gestegen, wat neerkomt op 1,57 per kubieke meter. De maximale gasprijs van het prijsplafond in 2023, na de inval van Rusland in Oekraïne, was 1,45 euro per kubieke meter. Een gemiddeld huishouden met een verbruik van 800 kubieke meter gas en 2550 kilowattuur aan elektriciteit betaalt bij het afsluiten van een jaarcontract in april bijna 400 euro per jaar meer dan de maand daarvoor.

De reden van de stijging heeft alles te maken met de oorlog in het Midden-Oosten, die sindsdien alle kanten op zijn gegaan. Deze week werd er een staakt-het-vuren aangekondigd, wat twee weken stand moet houden. Dat zorgde er ook weer voor dat de prijzen daalden, maar de prijs ligt dus alsnog ver boven de vooroorlogse situatie. De prijzen van de variabele contracten bleven nog wel gelijk, omdat deze langzamer doorwerken. De ACM verwacht dan ook dat de tarieven bij deze contracten, die tussentijds gewijzigd worden, ook nog wel zullen stijgen.

Een tabel met een overzicht van de prijzen tussen 2022 en nu laat zien dat de ontwikkeling van de gasprijs sterk is beïnvloed door de belasting op aardgas, van 44 cent in 2022 naar 73 cent per kubieke meter in 2026. De belasting op elektriciteit is juist omlaaggegaan, na een eenmalige verlaging in 2022 tot 0,04 euro per kilowattuur, van 15 cent in 2023, tot 11 cent in 2026.

Uit de Energiemonitor van de ACM blijkt dat de stijging van de prijzen op de groothandelsmarkten in eerste instantie nog beperkt bleven tot aardgas met levering binnen een jaar. “Vervolgens zijn de prijzen voor de leveringsperiode daarna ook opgelopen. Dit toont dat marktpartijen er steeds meer op rekenen dat de problemen met de levering van vloeibaar aardgas uit het Midden-Oosten langere tijd zullen duren”, zo staat in het onderzoek.  

“De hoge prijzen worden niet alleen veroorzaakt door de afsluiting van de Straat van Hormuz, maar ook door aanvallen op productielocaties voor vloeibaar aardgas in de Perzische Golf. Het volledig herstellen van deze productielocaties kan jaren duren, dus een einde aan de oorlog en het openen van de Straat van Hormuz betekenen niet dat het aanbod van vloeibaar aardgas direct compleet wordt hersteld.”

Onzekerheid en ongerustheid

Volgens de ACM is een besparing op energie op de korte termijn niet voor alle huishoudens mogelijk. De oorlog in het Midden-Oosten heeft daar natuurlijk invloed op, maar de betaalbaarheid voor kwetsbare huishoudens staat al langer onder druk. “Daarom is het verstandig dat het kabinet start met de voorbereiding van gerichte maatregelen om te voorkomen dat kwetsbare huishoudens door hoge energieprijzen in de problemen komen. Met gerichte steun voor kwetsbare huishoudens kunnen de prikkels om te isoleren en te besparen voor huishoudens in stand blijven. Bij een algemene prijscompensatie zoals een prijsplafond voor alle huishoudens is dat niet het geval.”

Manon Leijten, bestuurslid van de ACM: “Uit de Energiemonitor van de ACM blijkt dat de prijzen voor gas en elektriciteit de afgelopen maand zijn gestegen. De groep die nu direct geraakt wordt door hoge prijzen van zijn energiecontract is nog relatief klein. Maar we weten niet hoe het conflict in het Midden-Oosten zich zal ontwikkelen en wat de prijzen de komende maanden gaan doen. De gestegen energieprijzen zorgen nu al voor veel onzekerheid en ongerustheid. Daarom is het goed dat het kabinet kijkt welke gerichte maatregelen er genomen kunnen worden om te voorkomen dat kwetsbare huishoudens dieper onder de armoedegrens zakken.”