België verkoopt vijf keer zoveel fossiele ketels als warmtepompen

De uitstoot van Belgische gebouwen daalt, maar de overstap naar duurzame verwarming blijft achter. In 2025 werden vijf keer zoveel fossiele verwarmingsketels als warmtepompen verkocht. De Transitiebarometer 2026 wijst daarnaast op de noodzaak van meer renovatie en een snellere elektrificatie.

De op 12 november verschenen barometer van de federale dienst Klimaatverandering volgt met meer dan honderd indicatoren de Belgische voortgang richting klimaatneutraliteit in 2050. Het algemene oordeel: de transitie is ingezet, maar moet structureel versnellen.

Fossiele verwarming domineert

Volgens schattingen in het rapport bestond het verwarmingspark van woningen en utiliteitsgebouwen in 2025 voor 83 procent uit gasketels en voor 11 procent uit stookolieketels. Warmtepompen vertegenwoordigden minder dan 6 procent.

Na een sterke verkoopgroei in 2023 volgde voor warmtepompen een forse terugval in 2024. In 2025 herstelde de verkoop licht, terwijl ook fossiele ketels verder groeiden. De afzonderlijk gevolgde verkoop van airconditioningsystemen daalt sinds 2021.

Dalende uitstoot nog geen structurele omslag

De ontwikkeling van de gebouwuitstoot biedt wel perspectief. Door de sterke daling sinds 2022 sluit de trend over de afgelopen tien jaar inmiddels aan bij bepaalde scenario’s voor klimaatneutraliteit. Volgens de klimaatdienst zijn aanvullende renovatie-inspanningen nodig om die daling op lange termijn vast te houden.

Of de verbetering structureel is, blijft onzeker: milde winters en hoge energieprijzen spelen eveneens mee. Sinds 2022 lijkt de uitstoot bovendien eerder te stabiliseren.

Renovatie onvoldoende in beeld

Een belangrijk probleem is het ontbreken van een nationale indicator waarmee de ontwikkeling van energetische renovaties nauwkeurig kan worden gevolgd. Daardoor blijft onvoldoende zichtbaar hoe snel het gebouwenpark daadwerkelijk verduurzaamt.

De klimaatdienst startte daarom in 2026 onderzoek naar nationale renovatie-indicatoren. Resultaten worden verwacht bij de Transitiebarometer 2027.

Restwarmte en warmtenetten blijven achter

Het gebruik van geleverde warmte, waaronder restwarmte, daalt al tien jaar. De klimaatneutrale scenario’s voorzien juist stabilisatie of groei. Warmtenetten leveren huishoudens nog zeer weinig warmte. Het hernieuwbare aandeel in de warmteproductie stijgt sinds 2020 sneller, maar onvoldoende voor klimaatneutraliteit.

Meer bio-energie inzetten is evenmin vanzelfsprekend: het rapport waarschuwt voor duurzaamheidsvragen en benadrukt hoogwaardiger materiaalgebruik van biomassa.

Ook industriële verduurzaming vraagt versnelling

In de industrie lag de uitstoot in 2024 42 procent lager dan in 1990. Die afname weerspiegelt volgens de klimaatdienst zowel structurele verbeteringen als mogelijk een vermindering of verplaatsing van productie. Minder uitstoot betekent daardoor niet automatisch een even grote verduurzaming.

Ook daar verlopen elektrificatie en de inzet van hernieuwbare energie volgens de barometer te langzaam.