RainEnergy: regenwater gebruiken om huizen gasloos te maken

Een ontmoeting op een netwerkborrel is uitgegroeid tot een concept waarbij regenwater onder meer kan worden ingezet om gebouwen en huizen van het gas te halen. Dat is de kern van RainEnergy-model, dat mete warmtebuffers gevuld met regenwater in wil zetten op het verminderen van netcongestie en in de toekomst regenwater om moet zetten naar schoon drinkwater. Warmte365 spreekt met initiatiefnemers Marcel Kasteleijn en Ton van Hecke.

Hoe werkt het RainEnergy-concept? De twee leggen het uit: het begint allemaal bij regenwater dat via het dak of op straat wordt opgevangen. Dat wordt via een filter naar een dakwaterbuffer geleid, om vervolgens naar een grijswaterbuffer te gaan. Het regenwater kan ook gebruikt worden voor de wasmachine, of om het toilet mee door te spoelen.”

Het water dat retour komt, wordt via een standaard, beproefd systeem met onder andere een septic tank en een helofytenfilter, een grote plantenbak, gefilterd. Daarmee kun je een volledig circulair systeem maken. Het systeem is bovendien modulair opgebouwd.

Vanaf 2027 kan er met het model regenwater worden omgezet in drinkwater. Daarvoor moet de wetgeving nog worden aangepast. Vitens en overheidsorganen moeten aangeven dat je drinkwater op deze manier mag produceren.

Grote waterbuffers zijn de volgende stap in het systeem. Het zijn bufferzakken die vol of leeg kunnen zijn. Daarin wordt het water opgewarmd of juist afgekoeld. In het model wordt ook een leidingsysteem gebruikt, voor warme, koude en middentemperaturen. De buffers worden vooral ’s nachts opgeladen, als er weinig verbruik is.

Vloerverwarming beste manier

Het model zorgt ervoor dat gebouwen gasloos kunnen worden verwarmd of verkoeld via een warmte- en koudenet. “Dat wordt niet voor één bedrijf aangelegd, maar voor een groep bedrijven of een groep woningen”, zegt Kasteleijn. “Met een warmtewisselaar kun je de verwarming en koeling regelen.”

“Vloerverwarming is veruit het meest efficiënt om te gebruiken, dus dat heeft wel de voorkeur”, gaat Kasteleijn verder. “Luchtverwarming kan ook. Radiatoren zijn het minst efficiënt. De markt begint daar sowieso steeds meer afscheid van te nemen.” De twee geven aan dat enkelvoudige woningen het moeilijkste zullen zijn voor het RainEnergy concept, al is dat zeker wel mogelijk.

Maar hoe kan dit systeem werken wanneer het weinig regent? De zomers worden steeds droger. “Daar hebben we al ervaring mee met projecten in de Drentse Veenkolonieën en België”, zegt Van Hecke, die zijn hele werkzame leven met water bezig is geweest. “Daar draaien woningen met een waterbuffer van ongeveer 20 kubieke meter. Daarmee kunnen ze een periode van zes tot acht weken overbruggen. In Nederland is het gemiddelde waterverbruik ongeveer 100 liter per persoon per dag. Met de buffers zoals wij ze toepassen, kun je rustig drie tot vier maanden overbruggen en misschien zelfs een half jaar.”

Het systeem maakt gebruik van slimme sturing, maar die zal in het begin nog niet volledig dekkend zijn. Kasteleijn: “Daar wordt het weerbericht voor gebruikt maar de software gaat ook voorspellen wat de gebruiker doet op basis van eerder gedrag. Natuurlijk kan er een uitzondering zijn, bijvoorbeeld de eerste keer dat de bouwvak begint. Maar de software zal zoiets later herkennen.”

Uitrol van het project

“Technisch gezien hebben we aangetoond dat ons systeem werkt”, zegt Van Hecke. “Het belangrijkste voor de komende periode is dat we het in de praktijk gaan laten zien. We hebben dus al projecten lopen, we zijn ook in overleg met de gemeente Apeldoorn die 6.000 woningen wil gaan bouwen. We kijken naar het gemeentehuis van Oude IJsselstreek en een ecologische boerderij in Noord-Duitsland.”

“Een mooi voorbeeld is de kleinste soepfabriek in Leek. De productie is biologisch en zonder conserveermiddelen. Die draait inmiddels een jaar en dat laat zien dat ons concept werkt.” Daarmee maakt de eigenaar zijn machines en dergelijke schoon. Hij is van plan om in de toekomst ook regenwater verder te gaan gebruiken in het productieproces.

“De reacties op ons project zijn vooral positief”, gaat Van Hecke verder. “Als ik ook zag hoe Duitsland, met name de Universiteit van Münster, reageerde, die waren hartstikke blij met ons. In 2027 moet er een groot Interreg-project komen waarin Nederlandse en Duitse partijen samen moeten gaan werken.”

“Ons doel is om dit project uiteindelijk over heel Europa uit te rollen”, zegt Kasteleijn. “In de rest van dit jaar willen we het eerste prototype bouwen. Daarmee kunnen alle berekeningen en ontwerpen met meetresultaten worden gevalideerd. Daarvoor werken we samen met de Achterhoek Ambassadeurs. Tussen nu en twee jaar willen we van TRL 4 naar 8 of 9 zijn.” Van Hecke en Kasteleijn zijn ervan overtuigd dat het project binnen 5 jaar over heel Europa uitgerold kan zijn.

De financiering voor het project is op dit moment de grootste hobbel. “De kosten gaan altijd voor de baten uit”, zegt Kasteleijn. “Er is laatst door de provincie een positieve haalbaarheidsstudie uitgevoerd, dat zou kunnen helpen om meer partijen aan te trekken.”

“Dus alle partijen die interesse hebben in ons project en ons op wat voor manier dan ook willen helpen kunnen zich bij ons melden”, besluit Van Hecke. “Wij staan er absoluut voor open om te praten en dit samen tot een success te maken.”