Vereniging Warmtepompen: verlaging ISDE 2027 is te drastisch

De voorgestelde verlaging van de ISDE-subsidie voor lucht-waterwarmtepompen in 2027 is volgens Vereniging Warmtepompen (VWP) te rigide. De branchevereniging vreest dat de lagere subsidie potentiële kopers ertoe kan brengen de aanschaf van een warmtepomp uit te stellen of helemaal af te stellen. Ook vindt VWP het te vroeg om slimme aanstuurbaarheid van de warmtepomp zelf als harde subsidievoorwaarde in te voeren.

Vereniging Warmtepompen heeft kritisch gereageerd op de voorgenomen wijziging van de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) voor 2027. De branchevereniging is positief over het voornemen om de regeling ten minste tot en met 2030 voort te zetten. De voorgestelde subsidieverlaging voor lucht-waterwarmtepompen tot en met 70 kilowatt vindt VWP echter te drastisch.

Volgens de toelichting op de wijzigingsregeling blijkt uit de jaarlijkse kostprijsanalyse van RVO dat de gemiddelde subsidie-intensiteit voor lucht-waterwarmtepompen tussen 1 en 70 kilowatt boven de beoogde circa 30 procent ligt. Daarom wordt voorgesteld de opslag per kilowatt thermisch vermogen in 2027 fors te verlagen. VWP stelt in een reactie op de internetconsultatie over de wijzigingen van de ISDE dat afbouw van de subsidie op termijn verdedigbaar is, maar alleen wanneer de markt daar voldoende op kan anticiperen en wanneer er voldoende perspectief is op het behalen van de beleidsdoelen.

Subsidie daalt bij grotere vermogens steeds sterker

De branchevereniging heeft de gevolgen van het voorstel doorgerekend. Voor een lucht-waterwarmtepomp met energielabel A++ daalt de opslag per kilowatt van 225 euro in 2026 naar 120 euro in 2027. Het basisbedrag blijft 1.025 euro. Voor A+++-toestellen stijgt tegelijkertijd de efficiëntiebonus van 200 naar 250 euro.

Daardoor loopt de procentuele daling volgens VWP op naarmate het vermogen groter wordt. Een A++-warmtepomp van 4 kilowatt krijgt volgens de berekening 420 euro minder subsidie, een daling van 22 procent. Bij 12 kilowatt bedraagt het verschil 1.260 euro, oftewel 34 procent. Voor een toestel van 70 kilowatt loopt de daling op tot 7.350 euro of 44 procent. Bij A+++-toestellen is de verlaging iets kleiner.

Thermisch vermogen	Label	ISDE 2026	Voorstel 2027	Verschil	Daling
4 kW	A++	€ 1.925	€ 1.505	-€ 420	-22%
5 kW	A++	€ 2.150	€ 1.625	-€ 525	-24%
6 kW	A++	€ 2.375	€ 1.745	-€ 630	-27%
7 kW	A++	€ 2.600	€ 1.865	-€ 735	-28%
8 kW	A++	€ 2.825	€ 1.985	-€ 840	-30%
12 kW	A++	€ 3.725	€ 2.465	-€ 1.260	-34%
16 kW	A++	€ 4.625	€ 2.945	-€ 1.680	-36%
70 kW	A++	€ 16.775	€ 9.425	-€ 7.350	-44%
4 kW	A+++	€ 2.125	€ 1.755	-€ 370	-17%
5 kW	A+++	€ 2.350	€ 1.875	-€ 475	-20%
6 kW	A+++	€ 2.575	€ 1.995	-€ 580	-23%
7 kW	A+++	€ 2.800	€ 2.115	-€ 685	-24%
8 kW	A+++	€ 3.025	€ 2.235	-€ 790	-26%
12 kW	A+++	€ 3.925	€ 2.715	-€ 1.210	-31%
16 kW	A+++	€ 4.825	€ 3.195	-€ 1.630	-34%
70 kW	A+++	€ 16.975	€ 9.675	-€ 7.300	-43%

Bron: berekening Vereniging Warmtepompen op basis van de voorgestelde ISDE 2027.

Opvallend is bovendien dat de regeling boven 70 kilowatt niet op dezelfde manier wordt aangepast. Bij 71 kilowatt blijft het subsidiebedrag volgens de berekening van VWP 12.150 euro. Hierdoor ontstaat tussen een installatie van 70 en 71 kilowatt een plotselinge sprong van enkele duizenden euro's. De vereniging noemt dat verschil "zeer groot en onrealistisch".

VWP betwijfelt daarom of de veronderstelde oversubsidiëring over het volledige vermogensbereik daadwerkelijk zo groot is dat deze verlaging gerechtvaardigd is. De vereniging vraagt om een kwantitatieve onderbouwing van de nieuwe subsidie-intensiteit en zou daarbij ook onderscheid willen zien tussen hybride, all-electric-ready en volledig elektrische installaties. Volgens VWP bestaat anders het risico dat huishoudens en bedrijven hun investering uitstellen. Als het kabinet de verlaging toch doorzet, pleit de vereniging voor een overgangsregeling.

Slimme sturing stimuleren, maar nog niet verplichten

Naast het subsidiebedrag bevat de wijzigingsregeling een voorstel om slimme aanstuurbaarheid onderdeel van de ISDE-voorwaarden te maken. Daarbij worden twee mogelijkheden genoemd: de warmtepomp moet via een energiemanagementprotocol met een externe bron kunnen communiceren, of het energieverbruik kunnen aanpassen aan dynamische energie- en leveringstarieven.

VWP onderschrijft het belang daarvan. Flexibel elektriciteitsverbruik van warmtepompen kan volgens de vereniging helpen om verdere groei mogelijk te maken wanneer de beschikbare netcapaciteit beperkt is. Toch vindt zij 2027 te vroeg om van slimme aanstuurbaarheid van de warmtepomp zelf een harde voorwaarde voor subsidie te maken.

Hoewel volgens VWP alle huidige warmtepompen in principe aanstuurbaar zijn, kunnen veel toestellen nog niet zelfstandig communiceren via gestandaardiseerde protocollen. Fabrikanten werken onder meer aan protocollen als EEBUS, Matter en S2, maar daarvoor kunnen aanpassingen aan hardware en firmware en nieuwe productkeuringen nodig zijn. Zulke ontwikkeltrajecten duren volgens de vereniging eerder jaren dan maanden.

Daar komt bij dat de NTA 8171 voor slimme warmtepompen niet uitsluitend naar het toestel kijkt, maar naar de volledige installatie. Een warmtepomp die zelf niet alle slimme functies bezit, kan bijvoorbeeld via een slimme thermostaat, cloudomgeving of energiemanagementsysteem alsnog slim worden aangestuurd. VWP vindt het daarom niet logisch om alleen eisen aan het toestel zelf te stellen.

De branchevereniging stelt voor slimme sturing in eerste instantie juist met een extra ISDE-bonus te stimuleren. Daarbij zouden zowel installaties die reageren op dynamische tarieven als systemen die via energiemanagementprotocollen worden aangestuurd in aanmerking moeten kunnen komen. VWP wil daarom liever "en/of" dan "of" in de regeling, zodat beide routes naast elkaar kunnen bestaan. Pas op een later moment zou slimme aanstuurbaarheid een harde subsidievoorwaarde kunnen worden.

Ook de vereniging van woningcorporaties Aedes pleit voor een stimulering in plaats van een verplichting als een aankomt op slimme sturing van warmtepompen.