All-electric als ideaal, hybride als verstand

03.06.2026 Jan-Henk van der Wijk Marketingmanager ATAG Verwarming

Hoe kijkt de warmtepompsector naar de belangrijkste uitdagingen en trends in 2026? In deze tijdelijke rubriek delen marktexperts uit het Nationaal Warmtepomp Trendrapport hun visie op de veranderende markt, de veranderende techniek rondom warmtepompen, beleid, netcongestie, installatiepraktijk en de verdere integratie van warmtepompen in het energiesysteem. Dit schrijft Jan-Henk van der Wijk, marketingmanager ATAG Verwarming.

De energietransitie in Nederland heeft de afgelopen jaren iets grilligs gekregen. Beleidswijzigingen volgden elkaar in hoog tempo op, subsidies kwamen en gingen verplichtingen werden aangekondigd en weer ingetrokken. Wie dagelijks met installateurs, woningbouwcorporaties en projectontwikkelaars spreekt, weet: het eindpunt is helder, maar de route ernaartoe is allesbehalve recht.

In de praktijk zie ik dat de discussie vaak polariseert tussen ‘volledig elektrisch’ en ‘blijven bij aardgas’. De praktijk is echter minder zwart/wit. Los van het feit dat niet elke woning klaar is voor all-electric staat het elektriciteitsnet steeds meer onder druk. Netcongestie is dagelijkse realiteit. Dat vraagt om realisme.

En als iets realistisch is, dan zijn dat hybride systemen. Ze reduceren direct het aardgasverbruik, verlagen de CO₂-uitstoot en benutten tegelijkertijd de bestaande infrastructuur. Bovendien bieden ze flexibiliteit: bij piekbelasting op het net kan worden teruggeschakeld, bij betere isolatie kan worden opgeschaald. Dat is een rationele en effectieve stap in een complexe transitie.

Is het dan zo eenvoudig? Helaas niet. Er zijn uitdagingen als het gaat om techniek, veiligheid en uitvoerbaarheid. De keuze voor koudemiddelen is bijvoorbeeld geen detaildiscussie voor specialisten; het raakt direct aan de toepasbaarheid van oplossingen. Met de verwachte uitfasering van synthetische koudemiddelen en het steeds urgentere PFAS-vraagstuk is het niet logisch om vandaag te investeren in technologie die morgen onder druk staat. Een natuurlijk koudemiddel zoals R290 (propaan) scoort vanuit de LCCP – Life Cycle Climate Performance – aantoonbaar beter en valt buiten de PFAS-categorie.

En dan is er de veiligheid. Voor bewoners misschien wel het belangrijkste thema. Dat vraagt om duidelijke normen, zoals vastgelegd in Europese veiligheidsnormen voor bijvoorbeeld warmtepompen en airconditioners. Wie verduurzaming serieus neemt, moet ook bereid zijn die technische discussies open en transparant te voeren, zonder marketingretoriek. Wij noemen dat bij ATAG Verwarming: Geen fabels maar feiten.

Een ander punt, dat vaak onderbelicht blijft, is uitvoerbaarheid. Installateurs kampen met capaciteitstekort, de regelgeving omtrent geluid en de plaats van de warmtepomp. Alles is complex en de administratieve lasten zijn vaak fors. Een hybride warmtepomp moet snel en eenvoudig geïnstalleerd kunnen worden.

En dan is er nog het perspectief van de bewoner. Verduurzamen is dan geen abstract beleidsdoel; het gaat over comfort, geluid, ruimte op zolder en natuurlijk kosten. Een oplossing moet passen bij de Nederlandse woning en bij de dagelijkse praktijk van mensen. Daarom geloven wij naast traditionele warmtepompen ook in hybride concepten zonder buitenunit, want daarmee kan je echt de bezwaren wegnemen in dichtbebouwde wijken waar geluid en vergunningen reële obstakels zijn.

Mijn oproep aan beleidsmakers, netbeheerders en marktpartijen is simpel: kies voor consistentie en haalbare oplossingen. Geef ruimte aan hybride, stimuleer natuurlijke koudemiddelen waar dat kan en zorg voor stabiel beleid dat langer meegaat dan één kabinetsperiode.

De warmtetransitie is een langeafstandswedstrijd in verschillende etappes. Wie vandaag alleen inzet op het eindbeeld van 2050, verliest de kilometers die we nú kunnen maken. Vanuit de praktijk weet ik: als we realisme combineren met ambitie, kunnen we grote stappen zetten.

Deze column is onderdeel van het Warmtepomp Trendrapport 2026. Het hele rapport is hier te downloaden: https://www.dutchnewenergy.nl/nationaal-warmtepomp-trendrapport/