Beleid schrijft de grafiek: wat de CBS-maandcijfers vertellen over twee jaar warmtepompmarkt

01.05.2026 Gijs de Koning

De nieuwe CBS-data laat opnieuw zien hoe gevoelig de warmtepompmarkt reageert op overheidsbesluiten en subsidiewijzigingen. Een analyse van de maandtrend over 2024 en 2025, aangevuld met de ISDE-installatiecijfers per sector en type.

Een markt die meebeweegt met Den Haag

Het lijndiagram hieronder laat geen geleidelijke trendlijn maar een aaneenschakeling van pieken en dalen zien. Dat is geen toeval. Onderzoeker Hrvoje Medarac van Dutch New Energy Research (DNE) beschreef het treffend: overheidsbeleid doet ertoe, en de CBS-maandcijfers bevestigen dat keer op keer. Om de bewegingen te begrijpen, helpt het om de belangrijkste beleidsmomenten naast de grafiek te leggen.

• Mei 2024 — In het hoofdlijnenakkoord van de kabinet-Schoof wordt duidelijk dat de hybride warmtepompverplichting definitief van tafel gaat. De verkoop zet een daling in
• Juli 2024 — Kabinet-Schoof treedt aan. Onduidelijkheid over de warmtepompregelgeving houdt aan. De markt bereikt het absolute laagste punt van 2024.
• September 2024 — Aankondiging dat de ISDE-subsidie per 1 januari 2025 wordt versoberd voor kleinere warmtepompen. Installateurs springen in op de overgangsregeling. De verkoop trekt direct aan.
• Oktober–december 2024 — Installateurs werven actief met offertes onder de gunstigere ISDE-voorwaarden van 2024. November laat een stijging van 30 procent zien ten opzichte van 2023. De markt eindigt het jaar sterk.
• Januari–maart 2025 — De overgangsregeling zorgt voor een aanhoudende piek aan het begin van 2025. Klanten met een 2024-offerte laten hun warmtepomp alsnog installeren onder de oude, hogere subsidie.
• April–mei 2025 — Het effect van de overgangsregeling ebt weg. De vraag normaliseert. Voor lucht-water en hybride daalt de verkoop terug naar het niveau van vóór de subsidie-aankondiging.
• Zomer 2025 — De lucht-lucht markt (airconditioners) trekt traditioneel aan in de zomermaanden, gevoed door hitte en de dalende terugverdientijd dankzij zonnestroom. Voor verwarmingsgerelateerde typen blijft het rustiger.
• Najaar 2025 — Val van kabinet-Schoof brengt opnieuw onzekerheid. Verkopen blijven gematigd. De hoop vestigt zich op meer beleidsstabiliteit na de verkiezingen.

Het lijndiagram maakt de seizoens- en beleidspatronen in één oogopslag zichtbaar. Lucht-lucht domineert qua volume en vertoont een eigen ritme, met een zomerpiek die wordt veroorzaakt door een grote behoefte aan verkoeling. De hybride warmtepomp en lucht-water (all-electric) reageren daarentegen sterk op beleidsaankondigingen. Twee periodes springen eruit: de dip in de zomermaanden van 2024 en de scherpe opleving in het najaar van datzelfde jaar. De stippellijn markeert de jaargrens; de golfbeweging ernaartoe en ervanaf is het meest sprekende bewijs dat de markt gevoeliger is voor politieke retoriek dan voor prijsontwikkelingen.

Opvallend: Het thermisch vermogen (te activeren via de knop in de grafiek) laat zien dat de gemiddelde vermogensklasse van verkochte lucht-waterpompen in 2025 toeneemt. Dit is waarschijnlijk een gevolg van de herziene ISDE-systematiek, die grotere installaties relatief gunstiger subsidieert.

Wie koopt er een warmtepomp met ISDE-subsidie?

De tweede grafiek op basis van de aantallen van het CBS laat zien in welke sector de meeste warmtepompen worden gekocht me ISDE-subsidie. Let wel: lucht-lucht warmtepompen (airconditioners) komen niet in aanmerking voor de ISDE en ontbreken hier dus. Ook warmtepompen in nieuwbouwwoningen van 2019 of later vallen buiten de regeling, evenals woningen die via andere instrumenten vanuit de rijksoverheid worden gefinancierd.

Binnen die afbakening is het beeld echter overduidelijk: particulieren met een eigen woning zijn bij alle warmtepomp-typen veruit de grootste groep. Bij lucht-waterwarmtepompen (exclusief hybride) gaat 92 procent van alle ISDE-aanvragen naar eigenaar-bewoners. Bij hybride systemen ligt dat aandeel op 94 procent en bij warmtepompboilers op 91 procent. Alleen bij bodem- en waterwarmtepompen is het particulierenandeel lager, namelijk rond de 75 procent, omdat dit duurdere type ook door bedrijfspanden en projectontwikkelaars wordt ingezet.

Woningcorporaties: wel ISDE-toegang, maar lage aantallen

De lage aantallen voor woningcorporaties in de ISDE-data vragen om uitleg. Want corporaties hebben technisch gezien wel toegang tot de zakelijke ISDE. Deze kunnen die aanvragen voor warmtepompen in bestaande huurwoningen. Toch zijn hun aantallen in de CBS-data opvallend bescheiden: bij lucht-water gaat het om slechts 1.636 ISDE-aanvragen in 2025, tegenover ruim 53.000 voor particulieren.

Daar zijn meerdere verklaringen voor. Ten eerste verduurzamen woningcorporaties hun woningvoorraad doorgaans via grootschalige renovatietrajecten, waarbij collectieve warmtepompen of warmtenetten worden ingezet. Die vallen buiten de individuele ISDE-regeling en worden gefinancierd via andere instrumenten zoals de SVOH of de SDE++. Ten tweede geldt de ISDE voor particuliere verhuurders niet meer voor warmtepompen vanaf 2025, die subsidie is overgeheveld naar de SVOH, wat de zakelijke ISDE-aantallen verder drukt.

Kortom: het lage corporatieaandeel in de ISDE-data zegt weinig over de mate waarin corporaties verduurzamen, maar des te meer over hoe ze dat doen. De individuele aanpak via ISDE is voor hen zelden de logische manier. Initiatieven zoals de samenwerking die onlangs werd aangekondigd om de kosten van warmtepompen in de sociale huur te halveren, wijzen op een sector die wel degelijk in beweging is, maar via andere financieringsstructuren.