Deze onderzoeksprojecten ontvangen ruim vijf miljoen subsidie

09.06.2026 Lenna van den Haak

Vier onderzoeksprojecten krijgen samen 5,7 miljoen euro subsidie voor onderzoek naar het delen van data binnen de energietransitie. Met aanvullende bijdragen van overheden, netbeheerders, kennisinstellingen en bedrijven groeit het totale investeringsbudget naar ruim 8 miljoen euro. De projecten zijn geselecteerd binnen de NWO-call Data delen voor de energietransitie: socio-technische uitdagingen en richten zich op knelpunten die een steeds grotere rol spelen in de verduurzaming van het energiesysteem. Daarbij gaat het onder meer om vraagstukken rond privacy, eigenaarschap van data en het gebruik van uiteenlopende datastandaarden. De onderzoeken moeten bijdragen aan een betere uitwisseling van gegevens tussen de vele partijen die betrokken zijn bij de energietransitie.

Een van de vier projecten is gespecialiseerd in warmte.  Het project Sharing the Warmth valt onder de leiding van Wageningen University & Research en onderzoekt hoe gemeenten, bewoners en netbeheerders gegevens kunnen delen voor de planning van aardgasvrije warmtevoorzieningen. Het project wil privacybeschermende technologieën combineren met duidelijke afspraken over datagebruik. Hierdoor moeten gemeenten beter inzicht krijgen in warmtevragen, gebouwkenmerken en infrastructuur, waardoor warmteprogramma's efficiënter kunnen worden opgesteld.

Project TRUST-ET
De Universiteit Utrecht heeft de leiding bij project TRUST-ET.  De universiteit onderzoekt hoe huishoudens veilig en transparant energiedata kunnen delen. Huishoudens beschikken dankzij slimme meters, zonnepanelen, thuisbatterijen en andere slimme apparaten over steeds meer relevante energiegegevens. Die data kunnen bijdragen aan het voorkomen van netcongestie en aan een efficiënter energiesysteem.

FEDERATE
De Technische Universiteit Delft leidt het project FEDERATE, dat zich richt op het ontwikkelen van eerlijke en veilige dataomgevingen voor zogenoemde digitale tweelingen. Digitale tweelingen zijn virtuele modellen van fysieke systemen die gebruikt kunnen worden voor het plannen en optimaliseren van energiesystemen. Volgens de onderzoekers wordt de ontwikkeling ervan momenteel geremd door privacyvraagstukken, onduidelijk eigenaarschap van data en incompatibele standaarden. FEDERATE ontwikkelt daarom spelregels, tools en referentieontwerpen die veilige data-uitwisseling mogelijk maken. De onderzoekers verwachten dat dit kan bijdragen aan lagere kosten, minder netcongestie en betere lokale energieplanning.

SHARE
Het vierde project, SHARE, wordt geleid door de Nijmeegse Radboud Universiteit. De onderzoekers ontwikkelen zogenoemde synthetische datasets: kunstmatig gegenereerde data die dezelfde eigenschappen hebben als echte energiedata, zonder dat privacygevoelige informatie wordt prijsgegeven. De techniek moet het voor netbeheerders, gemeenten en energiebedrijven mogelijk maken om beter samen te werken bij de uitbreiding van het elektriciteitsnet voor zonnepanelen, windenergie en elektrisch vervoer. Door gebruik te maken van synthetische data kunnen partijen analyses uitvoeren en scenario's testen zonder toegang te krijgen tot persoonsgegevens of concurrentiegevoelige informatie.

Aansluiting op nationale data-infrastructuur
De vier projecten sluiten aan bij de Nederlandse Actieagenda AI/Data, waarin wordt gewerkt aan een nationale federatieve data-infrastructuur voor verschillende sectoren, waaronder energie. De verwachting is dat de resultaten van de projecten niet alleen bijdragen aan een efficiëntere energietransitie, maar ook aan nieuwe standaarden voor veilige en betrouwbare datadeling tussen publieke en private partijen.