Gelekt EU-plan zet vol in op elektrificatie: warmtepompen spelen de hoofdrol

De Europese Commissie wil de vraag naar elektrificatie stimuleren. Dat staat in het EU Electrification Action Plan dat vandaag gelekt is. Volgens Vereniging warmtepompen krijgen warmtepompen een centrale rol toebedeeld. De Commissie ziet de technologie als een belangrijke pijler voor een energie-onafhankelijk, betaalbaar en duurzaam Europees energiesysteem en wil de uitrol de komende jaren verder versnellen. Het EU Electrification Action Plan wordt naar verwachting op 17 juli officieel gepubliceerd.

In het conceptplan worden warmtepompen nadrukkelijk aangewezen als een van de belangrijkste technologieën om die doelstellingen te bereiken. De overstap van aardgas naar warmtepompen, gecombineerd met de elektrificatie van industriële processen, moet leiden tot lagere systeemkosten, een betaalbaarder en robuuster energiesysteem, minder CO₂-uitstoot en een sterkere Europese maakindustrie.

Volgens de Commissie zijn inmiddels meer dan 28 miljoen warmtepompen geïnstalleerd in Europese gebouwen. Ook het gebruik van grootschalige warmtepompen in warmtenetten neemt toe. Een van de belangrijkste prestatie-indicatoren (KPI's) in het actieplan is het verdubbelen van het jaarlijkse aantal warmtepompinstallaties tussen 2025 en 2030.

Warmtepompen centraal in actieplan

In het plan worden verder dertien acties voorgesteld en uitgelicht waarvan er meerdere directe betrekking hebben op de verdere uitrol van warmtepompen. Zo wil de Europese Commissie een nieuwe netcode ontwikkelen die de integratie van warmtepompen in het elektriciteitsnet vergemakkelijkt.

Daarnaast komt de Commissie met een Europees kader waarmee lidstaten de btw op warmtepompen kunnen verlagen. Deze maatregel maakt onderdeel uit van het zogenoemde Green VAT Initiative en moet investeringen in duurzame verwarming aantrekkelijker maken.

Ook onderzoekt Brussel de invoering van een zogenoemd clean heat market mechanism. Dit mechanisme moet vanaf 2027 de verkoop van warmtepompen stimuleren, installateurs en fabrikanten verder richting duurzame verwarmingsoplossingen bewegen en de prijsverschillen met fossiele alternatieven verkleinen.

Daarnaast wil de Commissie een zogeheten Electrification Action Plan Alliance oprichten. In dit samenwerkingsverband moeten Europese en nationale overheden, brancheorganisaties en fabrikanten van onder meer warmtepompen de uitvoering van het actieplan ondersteunen.

Ook aandacht voor collectieve warmtesystemen

Het conceptplan benoemt niet alleen individuele warmtepompen, maar zet ook expliciet in op collectieve warmtesystemen. Volgens de Commissie kunnen warmtenetten met (grote) warmtepompen een belangrijke bijdrage leveren door gebruik te maken van direct beschikbare duurzame warmtebronnen.

Meer transparantie voor consumenten

Een ander onderdeel is dat de Europese Commissie zich ook wil richten op de consumentenmarkt. Om de transparantie te vergroten, wil zij de ontwikkeling van nationale online vergelijkingsplatforms stimuleren. Via deze platforms moeten consumenten eenvoudig offertes van verschillende merken en installateurs kunnen vergelijken, zodat de keuze voor een warmtepomp overzichtelijker en transparanter wordt.