Huishoudens met warmtepomp profiteren van de daling van energieprijzen

02.03.2026 Sjoerd Rispens

De energierekening van een gemiddeld huishouden 1.993 euro per jaar per januari 2026. Dat is 52 euro lager ten opzichte van het jaar daarvoor en komt neer op een daling van 2,5 procent. De daling is te verklaren door een verwacht lager gebruik en iets hogere prijzen Het type woning en gezin  speelt ook een belangrijke rol. Maar de cijfers laten dat mensen die van het gas af zijn en hun huis volledig elektrisch verwarmen profiteren het meest.

Het CBS berekent de energierekening op basis van het verwachte verbruik in 2026 en de tarieven van januari van dat jaar. Daarbij wordt gekeken naar vaste kosten, energiebelasting en variabele leveringskosten. Op basis van verschillende woningtypen en huishoudenssamenstellingen ontstaat zo een beeld van wat Nederlanders gemiddeld kwijt zijn.

Opvallend is vooral het verschil tussen huishoudens met een aardgasaansluiting en huishoudens die volledig elektrisch verwarmen, bijvoorbeeld met een warmtepomp. Een volledig elektrisch huishouden betaalt in 2026 gemiddeld ongeveer 1.020 euro per jaar aan energie. Dat is bijna de helft van het bedrag dat veel huishoudens met een gasgestookte woning kwijt zijn.

Bij woningen met aardgas lopen de kosten uiteen van ongeveer 1.380 euro per jaar voor een klein appartement tot zo’n 3.370 euro voor een grote, vrijstaande woning. Vooral bij grotere en oudere woningen kunnen de energielasten dus fors oplopen. Het verschil betekent dat huishoudens die van het gas af zijn, honderden tot zelfs duizenden euro’s per jaar minder betalen dan vergelijkbare woningen die nog volledig op aardgas draaien.

Waarom elektrisch goedkoper uitvalt

Dat elektrisch verwarmen goedkoper is, heeft verschillende oorzaken. Allereerst vervalt het gasverbruik volledig. Gas vormt traditioneel een groot deel van de energierekening, zeker in slecht geïsoleerde of ruime woningen. Wie geen gas meer gebruikt, snijdt dus direct een dure kostenpost weg.

Daarnaast zijn volledig elektrische woningen vaak beter geïsoleerd en uitgerust met efficiëntere installaties. Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht of bodem en gebruikt elektriciteit om die warmte op te waarderen. Daardoor levert één eenheid elektriciteit meerdere eenheden warmte op. Dat maakt het systeem efficiënter dan een traditionele cv-ketel.

Ook speelt mee dat huishoudens die elektrisch verwarmen relatief vaak zonnepanelen hebben. Zelf opgewekte stroom verlaagt de netto elektriciteitskosten, waardoor de totale energierekening verder daalt. De cijfers laten daarmee zien dat de energietransitie voor een deel van de huishoudens niet alleen een duurzaamheidskwestie is, maar ook een financieel voordeel oplevert.

Toch is niet alleen de keuze tussen gas en elektrisch bepalend. Ook binnen de groep huishoudens met aardgas zijn de verschillen aanzienlijk. Woningtype, bouwjaar, isolatie en het aantal bewoners hebben grote invloed op het uiteindelijke bedrag. Een klein appartement met één bewoner is, zoals te verwachten, minder geld kwijt dan anderen.

Een rijtjeswoning met meerdere bewoners zit al snel boven de 2.000 euro per jaar. En bij grote vrijstaande woningen, vooral als ze ouder en minder goed geïsoleerd zijn, kan de energierekening richting de 3.000 euro of meer gaan. Daarmee wordt duidelijk dat twee huishoudens met een vergelijkbaar inkomen toch sterk verschillende energielasten kunnen hebben, puur vanwege de woning waarin zij wonen.

Gemiddelde daling maskeert structureel verschil

De daling van 52 euro per jaar klinkt op het eerste gezicht als goed nieuws. Maar omgerekend betekent het echter iets meer dan vier euro per maand. De gemiddelde afname zegt bovendien weinig over de onderliggende verschuivingen.

De structurele verschillen tussen gas en elektrisch zijn vele malen groter dan de jaarlijkse schommeling in het totaalbedrag. Waar het gemiddelde huishouden net onder de 2.000 euro uitkomt, zitten volledig elektrische woningen daar ver onder. Grote gaswoningen zitten daar juist ver boven. Dat wil zeggen dat de energierekening vooral laat zien dat de warmtebron zeer bepalend is geworden voor de hoogte van de woonlasten.

Financiële prikkel in de energietransitie

Waar de overstap naar elektrisch verwarmen dus zeker voordelen kent is die stap niet voor iedereen zo eenvoudig te zetten. Investeringen in isolatie, een warmtepomp of zonnepanelen vragen kapitaal en zijn technisch niet in elke woning direct mogelijk. Daardoor ontstaat een situatie waarin huishoudens die kunnen investeren profiteren van lagere energielasten, terwijl anderen afhankelijk blijven van relatief duur aardgas.