Toekomst ISDE onder voorwaarden: normering en eerlijke verdeling centraal
08.04.2026 Gijs de Koning
In het Ontwerp-Meerjarenprogramma 2027 wordt 68 miljoen euro gereserveerd om te waarborgen dat de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) de komende jaren over voldoende middelen beschikt. Die reservering is echter aan voorwaarden verbonden, om te garanderen dat de subsidie doelmatig wordt ingezet.
De ISDE is een van de belangrijkste subsidieregelingen voor de verduurzaming van woningen in Nederland. Huishoudens kunnen via deze regeling een deel van hun investering terugkrijgen bij maatregelen zoals de aanschaf van een warmtepomp of isolatie.
Volgens recente cijfers van Dutch New Energy Research neemt het belang van de regeling verder toe. In 2025 werden 90.000 van de in totaal 129.000 geïnstalleerde warmtepompen in de residentiële sector ondersteund met ISDE-subsidie.
Voorwaarden voor extra budget
Aan de toekenning van het extra budget zijn twee voorwaarden verbonden. Allereerst moet een definitief besluit worden genomen over normering bij de vervanging van verwarmingsinstallaties in gebouwen.
In het coalitieakkoord is al opgenomen dat hybride, slimme warmtepompen de norm moeten worden op locaties waar warmtenetten geen geschikte oplossing zijn. Een definitief besluit hierover is echter nog niet genomen door de Tweede Kamer.
Daarnaast moet overlap tussen subsidies voor warmtepompen en warmtenetten worden voorkomen. Daarmee wil het kabinet voorkomen dat publieke middelen ondoelmatig worden ingezet. Dit betekent onder meer dat duidelijk moet worden hoe de ISDE zo kan worden ingericht dat er geen subsidie wordt verstrekt voor warmtepompen in gebieden waar een warmtenet een betere optie is of wordt.
Reflecties van experts
In het Ontwerp-Meerjarenprogramma zijn ook reflecties opgenomen van onder meer TNO en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Het PBL stelt dat subsidies voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving het meest effectief zijn in combinatie met normering en beprijzing.
TNO wijst erop dat de ISDE momenteel relatief vaak terechtkomt bij huishoudens met hogere inkomens. De organisatie suggereert daarom het invoeren van een inkomensgrens. Volgens TNO is het, mede in relatie tot het Energiefonds, belangrijk dat de verduurzaming van de gebouwde omgeving eerlijk verloopt en energiearmoede wordt voorkomen.
Hoewel bijdragen uit het Energiefonds op korte termijn verlichting kunnen bieden, ligt de sleutel tot structurele vermindering van energiearmoede volgens TNO bij het verduurzamen van woningen van kwetsbare huishoudens, met name door na-isolatie.
