‘Warmteopslag is cruciaal voor het laten slagen van de warmtetransitie’

28.01.2022 | Seminar Jan de Wit

‘Warmteopslag is cruciaal voor het laten slagen van de warmtetransitie’

Enige tijd geleden organiseerde branchevereniging Bodemenergie Nederland de online themamiddag Energietransitie: denken in de breedte én diepte waarin verschillende sprekers de potentie van bodemenergie verder uitdiepten. Janine Verweij, directeur van Geothermie Nederland, was één van die sprekers en ziet de werelden van geothermie en bodemenergie naar elkaar toegroeien: “We moeten meer gaan samenwerken, bijvoorbeeld aan warmteopslag.”

In haar webinar Geothermie en warmteopslag, raakvlakken in de ondergrond stelt Verweij dat het voor de warmtetransitie belangrijk is dat de sector zich realiseert dat het weg moet blijven van klassieke tegenstellingen.

“Eerder was de vrije markt versus de netbeheerders ook een klassieke tegenstelling, maar dat hoeft helemaal niet het geval te zijn. In de warmtetransitie hebben we elkaar juist nodig.”

Ze wijst op een andere tegenstelling, namelijk dat geothermie de laatste tijd vooral in de media is geweest in relatie tot schoon drinkwater. “Er wordt helemaal niet geboord in gebieden met drinkwater, daarom is er ook niet of nauwelijks risico. Ik snap de zorg, die piekt nu even in de media. Maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten. Wij als Geothermie Nederland willen ook schoon drinkwater.”

Lees ook: Vitens wijst op risico’s bij boringen naar aardwarmte

Ook in relatie tot installateurs hoort Verweij vaak een tegenstelling die volgens haar onjuist is. “Alsof installateurs alleen maar voor individuele oplossingen als een cv-ketel zouden zijn. Collectieve warmtenetten zouden alleen maar korte aansluitingen zijn en hun minder business geven, maar zo zwart-wit is het natuurlijk niet.”

Installateurs zien immers ook wel in waar de energie- en warmtetransitie naar toegaat en dat die onomkeerbaar is. Juíst daarom zouden zij bovengemiddeld geïnteresseerd zijn in duurzame warmte-oplossingen.

Samenwerken aan warmteopslag
Maar wat is nou de klassieke tegenstelling in onze branche, zo vraagt Verweij zich af. “Dat is geothermie versus bodemenergie, ook al zien wij het misschien niet zo, die geluiden hoor ik wel.”

Die zogenaamde tegenstelling scheidt zich op 500 meter diepte in de ondergrond. Wanneer er wordt geboord tot 500 meter, dan is er sprake van bodemenergie, daarna gaat het om aardwarmte en zou het uitsluitend om het speelveld van geothermie gaan.

“Maar dat is helemaal geen echte grens, zoals het drielandenpunt ook geen blokkade is.” Het is een grens die vanuit de historie wat markeert, maar geen harde scheidslijn. In tegenstelling tot bodemenergie valt geothermie namelijk onder de Mijnbouwwet en daarmee onder toezicht van het Staatstoezicht op de Mijnen.

De doelen van Geothermie Nederland zijn duidelijk en kunnen uitstekend naast andere warmtetechnieken bestaan, stelt Verweij. ”Dat zijn namelijk: veilige en verantwoorde geothermie, goed investeringsklimaat, aanjagen noodzakelijke versnellingen en uiteenlopende partijen bij elkaar brengen en kennis delen.”

Daarbij kijkt Geothermie verder dan alleen Nederland, ook omdat die interesse wederzijds is. “Vanuit heel Europa wordt er met interesse naar Nederland gekeken vanwege experimenten hier met hoge temperatuuropslag.”

Temperatuuropslag is namelijk een aspect waar geothermie als techniek duidelijk kan leren van bodemenergie. “Als je de warmte die je in de zomer produceert, ergens op kunt slaan, zodat je er in de wintermaanden gebruik van kan maken. Dat is dé manier om het ‘badkuip-vraagstuk’ op te lossen en weg te werken.”

Het ‘badkuip-vraagstuk’ refereert eraan dat met geothermie het hele jaar een constante hoeveelheid warmte kan worden geproduceerd, maar dat de warmtevraag er vooral in de winter is. Hierdoor ontstaat een businesscase die er in een grafiek uitziet als een badkuip, maar in het ideale scenario opgevuld moet worden. Het opslaan van het zomeroverschot zou dat oplossen.

‘Onbekend maakt onbemind’
In het ontwikkelen en bij elkaar brengen van vraag en aanbod van warmte én warmteopslag kunnen bodemenergie en geothermie elkaar versterken. Zo is de overtuiging van Verweij – en dagvoorzitter Frank Agterberg, voorzitter van Bodemenergie Nederland.

“Beide werelden groeien steeds meer naar elkaar toe, dus dat wordt een kwestie van meer samenwerken. Ondergrondse warmteopslag zal van cruciaal belang worden in de warmtetransitie, die willen wij allebei bedienen, maar we kunnen allebei niet in de gehele vraag voorzien. Daarnaast hebben beide technieken behoefte aan innovatie en opschaling en zijn er daarom ook kansen voor bedrijven die actief zijn met bodemenergie en, of geothermie.”

Samen willen beide brancheorganisaties werken aan veilige en verantwoorde toepassingen van ‘hun’ technieken, het draagvlak van de warmtetransitie in Nederland en een passend subsidie- en regulerend kader.

“We moeten zorgen dat we allebei een volwaardig onderdeel zijn van de plannen van gemeenten en regio’s, en ten slotte moeten innovaties er ook voor gaan zorgen dat combinaties van de technieken mogelijk zijn in de warmtenetten van de toekomst.”

Lees ook: ‘Geothermie moet zijn zaak beter uitleggen’

“Ik zie veel Transitievisies Warmte vanuit de gemeenten komen, maar in weinig visies wordt geothermie nog meegenomen”, aldus Verweij. “De onbekendheid van de techniek speelt daarbij nog een rol en onbekend maakt onbemind. Dat moeten we ombuigen door mensen enthousiast te maken.”

Bodemenergie Nederlandfrank agterbergJanine Verweijgeothermie nederlandgeothermieBodemenergiewarmteopslag

Bedrijvenregister

Agenda

Event: BouwBeurs 2023

6 februari 2023 - 10 februari 2023
Jaarbeurs, Utrecht

Lees verder

Event: Achtste Week van de Circulaire Economie 2023: bruisend programma bij hubs

6 februari 2023 - 11 februari 2023

Topsector Energie

Lees verder

Webinar: Webinar Nationaal Isolatieprogramma

9 februari 2023
15.30 tot 16.30 uur

Regionaal Energieloket

Lees verder

Seminar: Rendementsverbetering in de installatiebranche

28 februari 2023
13:00 - 19:00
Van der Valk Hotel Eindhoven

Techniek Nederland

Lees verder

Volledige agenda

Wekelijks op de hoogte blijven van de beste analyses en de nieuwste producten?
Meld u nu aan voor de nieuwsbrief!

Registreer nu