De onzekerheid van de warmtepomprace
15.04.2026 Hrvoje Medarac & Gijs de Koning Hoofdonderzoeker DNE & Hoofdredacteur Warmte365
De warmtepomp doet mee aan een race die nog lang niet is gelopen, maar zet de markt een tandje bij of schakelen we een tandje terug? Dat er warmtepompen geïnstalleerd blijven worden is duidelijk, maar het tempo waarmee dat de komende jaren gaat gebeuren is onzeker en hangt af van zeer kritieke externe factoren.
Om te begrijpen wat er onzeker is aan de warmtepompmarkt moeten we eerst kijken naar wat er wel zeker is. Zo weten we dat alle nieuwbouwwoningen geen gasaansluiting meer krijgen. Een deel van deze woningen zal aangesloten worden op warmtenetten, maar ook een aanzienlijk deel zal een warmtepomp krijgen. Dit vormt de stabiele basis voor de verkopen in de warmtepompmarkt de komende jaren. Met ongeveer 75.000 nieuwbouwwoningen per jaar, waarvan een grove 15.000 zullen worden aangesloten op een warmtenet, blijft er een relatief stabiele basis over van 60.000 warmtepompinstallaties.
De andere markt voor warmtepompen is bij de bestaande woningen, ofwel de renovatiemarkt. En juist daar zit de onzekerheid. De snelheid van de groei in deze markt is volledig afhankelijk van (met een mooi anglicisme) de wortel en de stok.
De wortel is het overheidsbeleid. Of beter gezegd de maatregelen die de overheid neemt om de warmtepomp te stimuleren zoals de ISDE en het Warmtefonds. De markt heeft bewezen sterk te reageren op de stimulerende maatregelen en daarmee de boodschap van de overheid. Het overgrote deel van de warmtepompmarkt voor bestaande gebouwen wordt namelijk aangeschaft met ISDE. De onzekerheid hierover ontstaat na 2030 omdat er nog geen concrete besluiten zijn genomen over de voortzetting van de subsidie na dit jaar.
Ook het einde van de salderingsregeling per 2027 komt met veel onzekerheden voor de warmtepompmarkt. De salderingsregeling fungeerde als wortel omdat het hoge energieverbruik van de warmtepomp in de winter enigszins gecompenseerd kon worden met de opwek van de zonnepanelen in de zomer. Het wegvallen hiervan kan leiden tot het verslechteren van de propositie voor de warmtepomp. Aan de andere kant zijn er genoeg mogelijkheden op het gebied van thuisbatterijen en slimme sturing om dit effect deels op te vangen.
Dan is er nog de stok. Deze komt voor consumenten in twee vormen. De eerste is een normering vanuit de overheid. In 2023 stelde Hugo de Jonge al dat de (hybride) warmtepomp de norm moest worden vanaf dit jaar bij het vervangen van de cv-ketel. De aankondiging gaf de markt een impuls, maar het uitblijven van de norm zorgde voor een even snelle terugval.
In het huide coalititieakkoord is opgenomen dat het kabinet voornemens is om per 2029 de hybride, slimme warmtepomp te gaan normeren waar warmtenetten geen goede optie zijn. Minder sterke taal, maar ook dit kan een effect op de markt hebben. Welk is nog onzeker.
Dan is er (met nog een mooi anglicisme) nog de olifant in de kamer: de onzekerheid van de energieprijzen. Door de oorlog in het Midden-Oosten zijn de gasprijzen de afgelopen weken flink gestegen. Voor de renovatiemarkt zijn juist de energierekening een belangrijke prikkel, of stok, om over te gaan op de warmtepomp. Want ondanks dat ook de elektriciteitsprijzen met de gasprijzen meestijgen, zorgt de warmtepomp voor besparingen op de energierekening en, misschien nog wel belangrijker, ook voor grip.
Hoe deze oorlog zich gaat ontwikkelen is zeer onzeker en wat de blijvende gevolgen zijn voor de mondiale energieeconomie al helemaal. Daarmee blijft ook de toekomst van de warmtepomp onzeker. Gelukkig is één ding wel zeker: de warmtepomp is in de race.
Deze column is onderdeel van het Warmtepomp Trendrapport 2026. Het volledige Warmtepomp Trendrapport is hier te downloaden: https://www.dutchnewenergy.nl/nationaal-warmtepomp-trendrapport/
