Exploitatiesubsidie WarmtelinQ kan oplopen tot bijna 1 miljard euro
24.02.2026 Gijs de Koning
Het Rijk laat aanvullend onderzoek doen naar het warmtetransportproject WarmtelinQ, nu blijkt dat de kosten fors hoger uitvallen dan eerder geraamd en het project ook op lange termijn afhankelijk blijft van subsidie. Dat blijkt uit een Kamerbrief over collectieve warmte die begin februari door het toenmalige kabinet aan de Tweede Kamer is gestuurd. De uitkomsten kunnen gevolgen hebben voor de verdeling van de kosten tussen Rijk, warmtebedrijven en eindgebruikers.
Uit een validatie door Fakton Energy blijkt dat de exploitatiesubsidie die nodig is om WarmtelinQ betaalbaar te houden, kan oplopen tot circa 994 miljoen euro voor een periode van vijftien jaar. In een ongunstig scenario ligt dit bedrag zelfs boven de 1 miljard euro. Ook na die periode blijft volgens de onderzoekers sprake van een onrendabele top, zolang het warmtetarief wordt gekoppeld aan 70 procent van de groothandelsprijs voor aardgas.
Hoewel de kostenstijgingen volgens Fakton marktconform zijn, onder meer door hogere materiaal- en personeelskosten, concludeert de onderzoeker ook dat er nog veel onzekerheden zijn rond de toekomstige exploitatie. Zo zijn de operationele kosten mogelijk structureel te laag ingeschat en blijft het tempo waarin nieuwe afnemers worden aangesloten een belangrijke risicofactor.
WarmtelinQ blijft belangrijk, maar alternatieven worden verkend
Het kabinet benadrukt dat WarmtelinQ een belangrijk project blijft. “WLQ is een ambitieus en uniek project dat een brug kan slaan tussen het overschot aan duurzame warmte in het Rotterdamse havengebied en de warmtevraag in Zuid-Holland”, staat in de brief. Tegelijkertijd is de financiële problematiek aanleiding om breder te kijken. Daarom wordt aanvullend onderzocht of WarmtelinQ nog steeds het meest duurzame alternatief is tegen de laagste maatschappelijke kosten.
Dat onderzoek neemt de huidige situatie als uitgangspunt: een project dat al grotendeels is aangelegd en waarvoor al substantiële subsidies zijn toegekend. De resultaten worden betrokken bij de besluitvorming over wie uiteindelijk de rekening betaalt. Het is aan kabinet-Jetten om hier bij de voorjaarsbesluitvorming knopen over door te hakken.
Wet collectieve warmte op schema
Naast WarmtelinQ gaat de Kamerbrief ook in op de voortgang van de Wet collectieve warmte (Wcw). De wet is inmiddels aangenomen door de Eerste Kamer en treedt gefaseerd in werking.
Begin 2026 treden al enkele onderdelen in werking, waaronder de bevoegdheid voor de minister om een nationale deelneming warmte aan te wijzen. Het kabinet bevestigt dat een speciaal opgerichte dochter van Energiebeheer Nederland (EBN) deze rol krijgt. Via deze nationale deelneming kan het Rijk deelnemen in warmtebedrijven en medeoverheden ondersteunen bij de oprichting van publieke regionale warmtebedrijven. De volledige wetgeving, inclusief het Besluit collectieve warmte, ligt op schema voor inwerkingtreding per 1 januari 2027.
Meer aandacht voor financiering en warmtegemeenschappen
De brief onderstreept ook de aanhoudende zorgen over de financierbaarheid van warmtenetten. Daarom is voor de Garantieregeling Warmtenetten in de begroting van 2026 een bedrag van 174,5 miljoen euro gereserveerd. De regeling moet banken en aandeelhouders meer zekerheid bieden en wordt naar verwachting tegelijk met de Wcw opengesteld.
Daarnaast onderzoekt het kabinet hoe warmtegemeenschappen beter gefaciliteerd kunnen worden. Er loopt onder meer een nieuw onderzoek naar de vraag of warmtebedrijven met een meerderheidsbelang van een warmtegemeenschap en een publiek minderheidsbelang juridisch mogelijk zijn. De uitkomsten daarvan worden later dit jaar verwacht.
